Turisticka organizacija Vlasenice
EnglishSrpski

1.jpg
Opština Vlasenica

Istorija
09. 09. 2008.

Prema pisanim izvorima, vlaseničkim prostorima prolazio je nekada rimski put Raguža - Sirmijum, to jest Dubrovnik - Sremska Mitrovica, a brojne nekropole, stećci, ostaci starih gradova, srednjovjekovnih puteva - materijalni su dokazi o naseljenosti ovog kraja u prošlosti.

 

Lokaliteti pod nazivom "Crkvina" nalaze se u selima Vukšići i Gornji Zalukovik. Na desnoj obali Drinjače u Cikotama, na omanjem visu Rudištu, tragovi su starog rudarskog naselja, a nedaleko od tog mjesta, na Varošištu i Haništu - ostaci starih naselja. U vrijeme srednjovjekovne bosanske samostalnosti, kada je područje Vlasenice pripadalo župi Birač, čitav kraj bio je, uglavnom, u posjedu feudalnih porodica Pavlovića, Diničića, Zlatonosovića i Orlovića koji su u blizini današlje Vlasenice imali svoja utvrđenja i zamkove. Ostaci srednjovjekovnih utvrđenih gradova Komića i Podgradca (Veledina) nalaze se u Gornjem Zalukoviku i kod Tišče.

 

Pod vlast Otomanske imperije, kao i ostali dijelovi Bosne, ovaj kraj je potpao sredinom XV vijeka kada današnja Vlasenica postaje veće naselje u kadiluku Knežina, a 1765. godine, kao važna raskrsnica, i sjedište ovog kadiluka. No, u to vrijeme kraj je bio rijetko naseljen čemu su doprinosila i česta haranja kuge.

 

Septembra 1878. u Vlasenicu je ušla austrougarska vojska. Godinu dana kasnije, rekonstruisan je makadamski put Sarajevo - Sokolac - Han Pijesak - Vlasenica - Zvornik, a zatim su izgrađeni rezervoar za vodu i cjevovod od trešnjevog drveta, te postavljene česme. Pomenuti cjevovod zamijeljen je tek 1953. godine.

 

Na osnovu zakona o crkvenoj i školskoj autonomiji iz 1905. godine, dobijeno je pravo na otvaranje škola i upotrebu ćiriličnog pisma, a ostao je podatak da je nešto kasnije - 1912. grad Vlasenica imao 1.962 stanovnika.

 

U I svjetskom ratu, mnogo je ljudi iz ovog kraja mobilisano u austrougarsku vojsku. U okolini Vlasenice vođene su žestoke bitke između srpske i austrougarske vojske, a najveća od ljih 28. septembra 1914. u Kraljevoj gori posle koje se znatan broj ljudi priključio srpskoj vojsci. NJih osamdesetak učestvovalo je kasnije u proboju solunskog fronta i završnim operacijama protiv austrougarskog okupatora.

 

Između dva svjetska rata, vlasenički kraj tavori u nemaštini. Haraju tifus, dizenterija i tuberkuloza. No, počilje da se formira građanski sloj čiju okosnicu čine zanatlije i trgovci, a značajnu ulogu u privrednom životu ima i Srpska banka osnovana 1930. godine. Vlasenica dobija i prvu bolnicu kojom je rukovodio doktor Bogdan Čabak.

 

U II svjetskom ratu, Vlasenica je, kao i čitava Bosna, u sastavu Pavelićeve Nezavisne Države Hrvatske koja je I ovdje trag o svom postojalju ostavila mnogobrojnim zločinima. Na raskršću puteva, Vlasenica je više od 50 puta prelazila iz ruke u ruku zaraćenih strana.

 

Poslije II svjetskog rata ostvaren je do tada nezapamćen privredni i društveni razvoj. Vremenom su nastala uspješna preduzeća - "Birač", fabrika "10. avgust", najveći izvoznik u sastavu "Šipada", rudnik "Boksit" koji je u jednom periodu imao tri i po hiljade zaposlenih, "Elastik", pozamanterijska firma, najjača tog tipa u tadašljoj Jugoslaviji, sa preko 800 zaposlenih, uglavnom žena, "Alpro", fabrika za preradu aluminijuma...

 

Kraj sedamdesetih i početak osamdesetih godina prošlog vijeka period je procvata Vlasenice. Pored privrednih objekata izgrađeni su i mnogi značajni objekti društvenog standarda - dom kulture, pošta, robna kuća, savremena trafo-stanica, pekara. U to vrijeme, u Vlasenici nije bilo firme koja je poslovala sa gubitkom.

 

Ratna dejstva u Bosni krajem prošlog vijeka nanijela su i Vlasenici teške ljudske i materijalne gubitke i vratile je više decenija unazad.